ĐIỀU GÌ XẢY RA NẾU TA LẠI LỠ CHUYẾN TÀU LẦN NỮA?

Tùng Nguyễn

Năm 2017, tôi làm việc trong mảng ô tô, chủ yếu làm phần mềm. Lúc đó, trong công ty tràn ngập các bài báo nội bộ giới thiệu về công nghệ mới cho các hệ thống hỗ trợ người lái, hệ thống ô tô tự lái. Họ nói về Trí tuệ nhân tạo, cái mà tôi chẳng hiểu gì cả. Càng đọc tôi càng nhận ra công nghệ cốt lỗi phía sau chính là cách phân tích và xử lý dữ liệu về hệ thống xe, hình ảnh, video mà xe thu thập được lúc vận hành. Tôi quyết định nhập học tại Viện John von Neumann (JVN) ngành Information Technology and Communication (ICT) vì đây là chương trình học về phương pháp phân tích và xử lý dữ liệu mà gần 10 năm trở lại đây đã phát triển như vũ bão trên thế giới.

Lúc đó, trong đầu tôi cũng chỉ nghĩ học để biết thêm cái mới, cập nhật công nghệ mới và không gì hơn. Học kỳ thứ 2, tôi nghe GS. Hồ Tú Bảo giới thiệu về chuyển đổi số, lúc đó thật sự tôi cũng không để ý nhiều vì còn quá nhiều bài tập phải làm. Mãi sau này, tôi mới nhận ra rằng đây là chính là tấm vé vàng có thể giúp Việt Nam bắt kịp con tàu thế giới đang lăn bánh ngày càng nhanh hơn, bỏ ta xa hơn. Tấm vé trước đó chính là chip bán dẫn, khởi xướng bởi Bell Labs (Mỹ), mà Nhật Bản, Đài Loan, và Hàn Quốc đã kịp nắm bắt. Họ đã trở thành con hổ Châu Á. Đối với sự hiểu biết của tôi, Viện JVN chính là bước đi “kịp thời”, có thể thúc đẩy quá trình tiếp thu, phát triển công nghệ cốt lỗi cho chuyển đổi số. Tôi mơ một ngày JVN có thể trở thành trung tâm nghiên cứu đẳng cấp thế giới, đào tạo nguồn nhân lực chuyên môn cao, các lãnh đạo có tầm nhìn giống như lãnh đạo của SONY (Nhật Bản) ở thập kỷ 60, TSMC (*) (Đài Loan) và Samsung (Hàn Quốc) thập kỷ 80. Họ đã có những lãnh đạo sáng suốt, với một tầm nhìn tuyệt vời, đã giúp cả dân tộc bắt kịp dòng chảy công nghệ thế giới.

Theo quan sát của tôi, gần đây Viện JVN không còn được đầu tư đúng mức, các hoạt động đào tạo, nghiên cứu đã không còn sôi nổi như trước. Là một học viên, tôi cảm thấy buồn. Buồn chỉ một, nhưng lo lắng tới mười bởi vì sự thiếu tư duy thích ứng với thời đại và khiếm khuyết tri thức để thiết kế một chính sách năng động cho việc phát triển khoa học công nghệ, là con đường thúc đẩy quá trình phát triển kinh tế, xã hội. Chuyển đổi số như thầy Bảo có nói chính là cơ hội vàng mà Việt Nam phải nắm bắt ở cách mạng công nghệ lần thứ 4 bởi cách mạng khoa học kỹ thuật, công nghệ rất lâu mới xảy ra một lần. Một lần nữa, những nhà khoa học, những nhà giáo dục tâm huyết, và cả những người bình thường như tôi không khỏi ray rớt, và lo lắng.